SINIRSIZ YALNIZLIK

Yazarın odası kitabı çeşitli yazar ve şairlerle yapılmış röportajlardan oluşuyor. Orhan Pamuk’un da önsözünü yazdığı kitapta ortak fikir şu; iyi yazmak için disiplinle yazmak, çok yazmak, daima yazmak ve kesinlikle kafa ayıkken yazmak gerekiyor… Çay-kahve sigara da bu işin cilası.

   Truman Capote: Söyleşiyi Pati Hill 1957 yılında yazarın Brooklyn Heights’taki büyük sarı evinde Buldog cinsi Bunky adlı köpeği yanındayken yapmış.

“Asla ama asla bir eleştirmene cevap vererek kendinizi küçük düşürmeyin.”

   Ernest Hemingway: Üç bufalo boynuzunun asılı olduğu yatak odasında yazan yazar işleri ters gittiğinde boynuzlara bakıp "en azından av başarılı geçmiş" diyerek keyfi yerine geliyormuş. Roman sanatı üzerine sorulan sorulara kaçamak cevap veren ya da cevap vermekten kaçan yazarla röportajı 1958 yılında George Plimpton yapmış.

“Kuyu ilham perinizin olduğu yerdir.”

“İyi bir yazar için en esaslı hüner; bedeninde şoka dayanıklı, saçmalık algılama cihazına sahip olmaktır. Buna yazar radarı da denir, bütün büyük yazarlarda vardır.”

   T.S.Eliot: Ezra Pound’a dair sorular üzerine gülümsemekle kalmayıp ağız dolusu kahkahalar atarak küçümseyici cevapları Donald Hall’a 1959 yılında New York’taki bir apartman dairesinde vermiş.

“Bir insanın, iki dilde aynı güzellikte harika ya da sadece iyi diyebileceğimiz şiirler yazdığı görülmemiş. Şiirde kendinizi ifade etmek için bir dil seçmek şarttır.”

   Jorge Luis Borges: Başında kasketi, omuzlarından dökülen ceketi, neredeyse artık hiç görmeyecek durumdaki gözleri ve istemsiz kapanan bir göz kapağıyla utangaç, çekingen ve içine kapanık Borges’le röportajı iki geniş döner kitaplık olan ofisinde 1967 yılında Ronald Christ yapmış.

“Zekânın şiire pek katkısı yoktur. Şiir çok daha derinlerden gelir, zekâdan daha öteden bir yerlerden gelir, bilgiyle bile alakası olmayabilir.”

“İyi yazılmış bir sayfada bütün sözcükler aynı yöne dönük olmalı.” ( Bunu Stevenson’dan alıntı yaparak hatırlatıyor.)

   Rebecca West: Kısa beyaz saçları, mafsal ağrılarından dolayı elinde bastonuyla yüksek ağaçlara bakan Londra’daki cumbalı evinde “mutluluğu sokağa atmak için güvenilecek erkek hiç eksilmez” diyen yazarla 1981 yılında Marina Warner konuşmuş.

“Erkekler dünyayı her nesnenin ana hatlarını gösteren ama doğasındaki ayrıntıları es geçen ay ışığında görürler.”

   Gabriel Garcia Marquez: İngilizceyi çok iyi bilmesine rağmen iki oğlunun çevirmenliğiyle 1981 yılında Peter H.Stone’un sorularını Meksiko City’nin renkli çiçekleriyle süslü San Angel Inn’deki evinde cevapladığında geniş omuzlu, ince bacaklı ve bir seksen boyundaymış, kıvırcık koyu saçları ve kocaman bıyıkları varmış.

“Gazetecilikte tek bir yanlış bütün işi hükümsüz kılar. Romanda ise tam tersi, bir tek gerçek bütün işi meşru kılar.”

“İnanılır olmak her yazar için bir sorundur. İnanılır olduğu sürece herkes bir şeyler yazabilir.”

“Gücümüz arttıkça kimin yalan kimin doğru söylediğini anlamak zorlaşır. Sınırsız güce ulaşınca, gerçekle hiçbir bağınız kalmaz ve bu en kötü yalnızlıktır.”

“En güç şeylerden biri ilk paragraftır. Bir ilk paragrafta yıllar harcarım.”

“Esin gerçekten sevdiğimiz doğru temayı bulunca işin kolayca akmasını sağlayan şey. Sezgi ise ki o da roman yazarken vazgeçilmezdir, bilimsel araştırmaya ya da özel eğitime gerek duymadan neyin gerçek olduğunu çözümlemeye yarayan bir özelliktir.”

   William Faulkner: Çocukluğunda bile kitap kurdu olan, hatta okuduğu üniversitenin postanesinde müdürken bile kitap okuduğu için kovulan, kişisel sorulardan haz etmeyen, Ses Ve Öfke’yi farklı bakış açılarıyla beş kez yazan yazarla röportajı 1956 yılında New York’ta Jean Stein yapmış.

“Yazar sürekli dener, her seferinde bu kez yapacağını, mükemmeli bulacağını düşünür. Elbette bulamaz. Çünkü yaptığı kafasındaki hayale uyduğu anda boğazını kesip, mükemmeliyetçiliğin kulesinden atlayıp intihar etmekten başka bir şey kalmaz elinde.”

“Sanatçı (yazar ) gözünü karartıp kendisini işine kaptırandır. Neden böyle olduğunu bilmez ve çoğunlukla da bunu düşünmeyecek kadar yoğundur. İşini yapmak için gerekirse soygun yapar, ödünç para alır, dilenir veya birinden ve herkesten çalacak kadar da bütünüyle ahlaki değerlerden yoksundur.”

“Yazarın ekonomik özgürlüğe ihtiyacı yoktur, tek ihtiyacı olan kâğıt ve kalemdir.”

“Bir yazarın üç şeye ihtiyacı vardır; deneyim, gözlem ve hayal gücü, bunlardan iki tanesi varsa bazen bir de yeter, diğerinin eksikliğini kapatır.”

   Stephen King: Daha önceleri ikibin sözcük, röportajın yapıldığı zaman günde bin sözcük yazan, bir dönemler uyuşturucu ve içki müptelası, kendisini eleştirenler için “işine bak” diyen ama başka yazarlar için çok konuşan, popüler roman yazarı, gerilim ustası, korku edebiyatının dehası gibi yaftalardan rahatsız olmayan bilakis hoşuna giden, başarıyı çok satmaya bağlayan ve rekabet etmekten korkmayan, en çok sevdiği, ya da beğendiği kitabının Bir aşk hikâyesi olduğunu açık açık söyleyen yazarla röportajı Chistopher Lebmann-Haupt 2006 yılında yapmış.

   En çok Faulkner ve Marquez’le yapılan röportajlardan hoşlanmış olsam da- ki bunda röportajı yapanların yönlendirmeleri, doğru soru sormaları ve yazarı çok iyi takip etmelerinin ve tanımalarının etkisi mutlaka vardır- kitabın tamamında yazmaya dair birçok sorunun, merakın cevapları gizli ve belki de çok açık; insan bazen gözünün önündekini görmez! Bunca büyük yazar ve şairin evine, ofisine konuk olurken yazma alışkanlıklarından, etkilendikleri yazarlara kadar merak ettiğimiz birçok sorunun cevabını da almış oluyoruz. Yazarın odası iyi derlenmiş bir kitap.